Een week zonder plannen, maar met veel inspiratie. Dat was de insteek voor mijn inspiratietoer door Nederland. Op zoek naar plekken waar leegstand, oftewel ruimte, heeft geleid tot mooie initiatieven waarin co-creatie vaak een rol speelt. Op zoek naar inspirerende verhalen van mensen die het experiment opzoeken, die kijken wat er wél kan.

Urban by nature
Na een inspirerend bezoek aan Amsterdam (zie inspiratietoer deel 1) rij ik door naar Rotterdam. Mijn camper zet ik neer op de stadscamping tegenover Blijdorp. Na een boterhammetje te hebben gegeten op het mooie groene kampeerterrein pak ik mijn fiets. Op weg naar de Kunsthal voor de expositie Urban by nature. De Internationale Architectuur Biennale Rotterdam (IABR) laat hier zien dat stad en natuur, ooit als tegenstellingen gezien, steeds meer in elkaar overvloeien. Dat geeft nieuwe mogelijkheden, bijvoorbeeld door de natuur in te zetten bij het beter maken van onze steden, zodat zij ook in de toekomst gezond en leefbaar zullen zijn. Dit vraagt om een bezoek aan een aantal Rotterdamse praktijkvoorbeelden. Ik stap weer op de fiets en fiets via het prachtige Delfshaven naar het Dakpark.
foto 2
Bijzonder bewonersinitiatief
Stadsgeograaf en participatiedeskundige Els Desmet tipte mij via Twitter om het Dakpark te bezoeken. Hier komen leegstand, herbestemming, bewonersinitiatieven en groen in de stad samen. Ik ben diep onder de indruk van dit project. Het park ligt op een oud spoorwegemplacement, op negen meter hoogte bovenop het dak van een winkelboulevard. Het één kilometer lange en zo’n 85 meter brede, groene stadspark heeft drie bijzondere plekken: de mediterrane tuin, de speeltuin en de buurttuin. Cruciaal bij de totstandkoming was de betrokkenheid en inbreng van bewoners. Zij hielden betrokken professionals keer op keer scherp en zorgden dat bij bezuinigingsronden de juiste prioriteiten op tafel bleven liggen. Als het nodig was zochten bewoners tijdens het lange traject de politiek op, om er zo met elkaar voor te zorgen dat het proces zich op de juiste wijze ontwikkelde.
Terwijl ik in het park loop, merk ik op dat de sfeer anders is dan in andere delen van Rotterdam. Mensen zeggen me spontaan goedendag. Allerlei verschillende Rotterdammers maken gebruik van het park. Kinderen spelen in het water, dertigers barbecuen op het gras, vrouwen praten met elkaar op een bankje. Een aantal buurtbewoners zijn vrijwilliger en geven informatie.

Stadsinitiatief zorgt voor meer groen
Een ander voorbeeld van groen in de stad is de Dakakker op het Schieblock. De Dakakker is onderdeel van de Luchtsingel, de eerste winnaar van het stadsinitiatief. In 2011 organiseerde de gemeente Rotterdam het eerste stadsinitiatief, een bestuurlijk instrument om bestuurlijke vernieuwing en burgerparticipatie te stimuleren. De inwoners van Rotterdam werden opgeroepen om projecten in te dienen die zouden zorgen voor een levendigere stad en de kwaliteit van leven in de stad zou verbeteren. Vanuit het stadsinitiatief is een bedrag van 4 miljoen gereserveerd om het project tot uitvoering te brengen. Ik bezocht de Dakakker tijdens de bijeenkomst Wij willen meer groen! in het kader van de IABR.
foto 2

Van leegstaande lastpak naar prijswinnaar
Het zou jammer zijn om in deze terugblik van mijn inspiratietoer niet even iets te zeggen over Stadslaboratorium het Schieblock zelf. Een leegstand kantorenblok in het centrum van Rotterdam met een sloopnominatie op zak. Althans dat was de situatie viereneenhalf jaar geleden. Verschillende partijen hadden ideeën en sloten een overeenkomst met de gemeente Rotterdam voor tijdelijke herontwikkeling. Het Schieblock is ondertussen niet weg te denken uit het straatbeeld. Bedrijven, winkels, de Biergarten (waar tijdens evenementen wel 3000 mensen hun biertje drinken) en de Dakakker. Een bijzondere winkel is gevestigd in de plint van het gebouw: conceptstore Groos verkoopt streekproducten. In dit geval verstaan we hieronder hippe design producten gemaakt door Rotterdamse ondernemers, artiesten en kunstenaars. Creativiteit leidt tot meer creativiteit. Het Schieblock heeft ondertussen vele prijzen gewonnen in binnen- en buitenland. En het succes heeft onlangs geleid tot een verlenging van 5 tot 10 jaar!
foto 4

Rotterdam had voor mij nog meer in petto: een metamorfose op Katendrecht, verbinding door verhalen en de opstanding van een plein. Daarover meer in deel 3.